Nie każdy z czytających jest katolikiem i przypuszczalnie nie wszyscy wierzycie w duchową nieśmiertelność. Jednak każdy może usiąść spokojnie, wycofać zmysły do wnętrza i spytać 'kim jestem, czym jest we mnie TO, co jest zawsze obecne'?

A przy okazji śpieszę z kilkoma praktycznymi informacjami na temat jajek - symbolu Wielkanocy i odrodzenia.

W latach siemdziesiątych, kiedy byłam dzieckiem, jajka nie cieszyły się dobrą sławą. Przestrzegano przed ich nadmiernym spożyciem - wiadomo, niesławny cholesterol i miażdżyca. Podobnie sprawa miała się z masłem. Pamiętam jak moja chora babcia odmawiała sobie jajek i z poświęceniem używała margaryny zamiast pachnącego masła. A wszystko w myśl zdrowia, które niestety nie zyskało na tym ograniczeniu. Dzisiaj takie przekonania zostały przesunięte do strefy mitów. Wiemy, że żółtka zawierają cholesterol, jednak nie oznacza to, że po zjedzeniu jajek wchłaniamy go w całości. Zawierają też cenne kwasy omega3 i cholinę, które uczestniczą w przemianach tłuszczów i białek zapobiegając osadzaniu się cholesterolu na ścianach tętnic.

Jajka są źródłem łatwo przyswajalnego, pełnowartościowego białka. Znajdziemy w nich bogactwo witamin: A, E, D, oraz witaminy z grupy B, w tym cenną B12, a także karotenoidy (barwniki żółtka) - luteinę i zeaksantynę, a także minerały - fosfor, potas, wapń, żelazo i magnez.

Jaja odżywiają substancję i krew (jing, yin i xue), nawilżają suchość, uspokajają umysł (Shen).
Te informacje są jasne dla terapeuty TMCh, jednak jakie mają znaczenie dla 'zwykłych zjadaczy jajek'?

Jaja mają neutralną termikę, a to znaczy, że ani nas nie ochłodzą, ani nie ogrzeją, jednak w połączeniu z innymi substancjami możemy użyskać inny efekt termiczny.
Chcąc zaakcentować jeszcze silniejsze odżwywienie yin wraz z działaniem ochładzającym na organizm, możemy połączyć jajka z nawilżającymi warzywami i koniecznie z odrobiną pomidora, którego kwaśny smak wesprze odbudowę płynów ustrojowych (Jin Ye).
Ze szczypiorkiem, duszoną cebulką staną się cieplejsze, a jeśli dodamy do nich  trochę wędzonego kardamonu i pieprzu, to przeciwdziałamy stagnacji i akumulacji wilgoci. 
Po zjedzeniu odżywczych pokarmów może się pojawić zastój pokarmowy. Aromatyczne zioła i przyprawy dodadzą mobilności pokarmowi - polepszają przyswajalność. Zatem jeśli jajka, to koniecznie w dobrym towarzystwie.

Jajka odżywiają yin i xue (Krew), usuwają suchość.
Są korzystne dla kobiet w ciąży - mają uspokajające, stabilizujące działanie na płód. A także po porodzie - duży wysiek, utrata krwi, a następnie dalszy wydatek energetyczny w postaci jakże ważnego karmienia piersią. Przeciwdziałają zaparciom z powodu niedoborów yin (np. u osób starszych). Wzmacniając jakość krwi leczą suchość skóry, wypadanie włosów i zawroty głowy pojawiające się w wyniku niedoborów.

W Chinach przygotowuje się przed porodem jaja imbirowe, które młoda mama spożywa co dzień przez okres połogu. Jaja działają odżywczo, pomagają odzyskać witalność, zaś imbir i ocet poprawiają krążenie krwi w miednicy.

Białka jaj mają nieco chłodzący charakter, w połączeniu z mlekiem są lekarstwem na niespokojny 'gorący' umysł, brak harmonii między Sercem a Nerkami. Oczywiście to lekarstwo tylko dla osób, które dobrze tolerują mleko.

Jajka są lekarstwem dla Jing, (Esencji).
Korzystne dla dzieci - są w fazie intensywnego rozwoju, dla osób wyczerpanych i starszych. Należy pamiętać, że dobra jakość żółci powstaje właśnie dzięki silnemu Jing!
Innym aspektem związanym z Jing jest produkcja hormonów. To odzwierciedla też medycyna zachodnia, ponieważ postrzega cholesterol za prekursora hormonów steroidowych.

A kto i kiedy powinien unikać jedzenia jajek?
Na pewno osoby zastojem qi (w ogóle kto to widział, by siadać do posiłku w stanie poważnego napięcia!), z gorącą wilgocią, osoby które mają akumulację wilgoći i śluzu, czyli np. kamienie pęcherzykowe, cuchnące gazy, rozwolnienia, wszelkiego rodzaju choroby bakteryjne, no i oczywiście alergicy. Nie są to jednak stany permanentne. Po leczeniu, które przywróci równowagę można jeść jajka w rozsądnych ilościach dopasowanych do typu konstytucji i aktualnego stanu zdrowia.

Jeśli jajka mają byc spożywane 'na zdrowie', koniecznie muszą pochodzić z chowu wolnobiegowego. Karmienie kur paszą z pszenicy, kukurydzy i soji nie jest dla nich korzystne, do pełnego zdrowia oprócz sońca i wolności potrzebują pokarmu w postaci traw, nasion i owadów, czyli wszystkiego co mogą spotkać w naturalnych warunkach.

W tradycjach duchowych wschodu unika się nie tylko mięsa, ale także jajek. Oprócz oczywistego aspektu etycznego, mówi się o ciężkiej naturze energetycznej mięsa i jajek. Spożywając je - szczególnie w dużych ilościach, blokujemy subtelne kanały energetyczne, których rozwój i czystość wspiera rozwój duchowy. Szczególnie chodzi o aspekt nieprzywiązania do szeroko rozumianej sfery materialnej. Zatem jeśli planujesz odosobnienie medytacjne, warto zadbać o pewien poziom wstrzemięźliwości przed nim i w trakcie.

Niektórzy źle znoszą zwykłą pszenicę, ale orkisz dobrze im służy. Jego jedyną wadą jest wysoka cena.

W dzieciństwie często karmiono mnie słodkimi zupami zbożowymi na mleku. Po takim daniu mogłam z powrotem wrócić do łóżka, zamiast ze świeżym umysłem przyswajać wiedzę w szkole. Teraz modyfikuję śniadania z przeszłości, unikam mleka odzwierzęcego i wzbogacam przyprawami. Takim daniem jest manna na mleku roślinnym z jabłkami i orzechami włoskimi.

Orkiszowa manna z jabłkami, orzechami i cynamonem

Dokładne proporcje trzeba samemu wypraktykować. Mnie wychodzą trzy duże porcje z pół szklanki manny. Płynu daję 4-6 razy tyle co kaszki. Zużywam pół dużego jabłka na osobę i 2-3 orzechy dla każdego. Imbir - ok. pół łyżeczki na osobę.

Składniki:

orkiszowa manna
mleko migdałowe (przy dobrej tolerancji można użyć odzwierzęce, najlepiej kozie) - pół na pół z wodą
orzechy włoskie (najlepsze są świeżo wyłuskane)
rodzynki
słodkie jabłka
kiełki lnu
otarta skórka z pomarańczy (eko)
cynamon, imbir
masło
sól

Przygotowanie:

Do zimnej wody
wsypuję mannę, mieszając czekam aż się zagotuje
gdy całość wrzy
dokładam rodzynki, starte orzechy, jabłko, mleko, masło,
dodaję świeży imbir,
2 szczypty soli
wspuję kiełki lnu (lub inne)
wsypuję otartą skórkę, mieszam
doprawiam słodem i cynamonem.

Jeśli macie więcej czasu możecie podać kaszkę z przysmażonymi na maśle/ghee plasterkami jabłek.

Rozpuszczam masło, lekko oprószam cynamonem, układam plasterki jabłek i chwilę podsmażam aż staną miękkie i lekko rumiane. Układam je na wierzchu kaszki, całość polewam płynem pozostałym ze smażenia jabłek.

Tego typu śniadania przygotowuje się błyskakwicznie o ile oczywiście nabierzemy pewnej wprawy i mamy już odpowiednie wyczucie zadowalających nas proporcji.
Można zrobic niezliczona ilość kombinacji z różnymi owocami, orzechami i rodzajami zbóż. Sukcesywnie będę zamieszczała moje propozycje.

• Orkisz jest cieplejszy od zwykłej pszenicy, bywa tolerowany przez osoby źle trawiace pszenicę
• Odświeża krew, relaksuje wątrobę i układ nerwowy
• Nadmiar szczególnie oczyszczonych zbóż powoduje ociężałość i stagnację trawienną, lekkie prażenie i dodatek aromatycznych przypraw przeciwdziała temu.
• Idealne śniadanie dla napiętych, skorych do wpadanie w gniew osób
• Jeśli widzisz u siebie objawy gorąca, użyj tylko niewielkie ilości ciepłych przypraw, ale nie pomijaj skórki z pomarańczy. Jest gorzka i przeciwdziała zastojowi, aktywizuje ruch energii w dół.

Co jecie na śniadanie? A może w ogóle pomijacie ten posiłek?

Nie tylko w dietetyce Tradycyjnej Medycyny Chińskiej uważa się, że śniadanie, to najważniejszy posiłek dnia. Dlaczego tak jest i jakie są konsekwencje ignorowania tej prawdy?

W teorii obiegu energii w ciele wg zegara narządów poranek aż do południa, to okres maksymalnej aktywności układu trawiennego. W tym czasie najłatwiej i najszybciej przyswoimy składniki odżywcze z pożywienia, dlatego budując swój jadłospis umieśćmy w tych porach środek ciężkości naszych posiłków.

Osoby, które mają skłonność do napięć raczej będą gustowały w słodkawych śniadaniach, ten smak da odprężenie żołądkowi, ściśniętemu przez stres.

Chociaż sama nie jadam prawie nigdy słodkich posiłków, to moi domownicy chętnie.

Kasza jaglana z sosem owocowym

składniki:

kasza jaglana
mleko migdałowe lub kozie/krowie zmieszane pół na pół z wodą
rodzynki lub inne suszone owoce
mus owocowy, w moim przypadku malinowy z letnich zapasów
kardamon
kwiat lub gałka muszkatałowa
imbir
masło
sól
jądra nasiona moreli (xing ren), po 1 szt. na osobę

Na wrzącą wodę wrzucam starte na tarce xing ren (gorzkie nasiona moreli)
wrzucam kaszę jaglaną, suszone owoce, mleko, masło
dodaję przyprawy,
2 szczypty soli i gotuję na małym ogniu pod przykryciem do miękkości ok 20 minut.

Mus owocowy dowolnego rodzau przygotowuję dusząc owoce z małym dodatkiem słodu. Moje maliny były mrożone w domowym zamrażalniku, więc gotowałam je, a po częściowym ostygnięciu doprawiłam miodem. Jak większość owoców miały smak kwaśno-słodki.

Kaszka dobrze smakuje jeśli oprócz musu owocowego dodatkowo polejemy ją mleczkiem :)

• Chociaż TMCh odradza produkty mrożone, to wyjątkiem jest mrożenie domowym sposobem do niewysokich temperatur ujemnych. Oczywiście takie produkty będą w pewnej mierze pozbawione Qi, dlatego stosujmy je w naszej diecie umiarkowanie.

• Pamiętajmy, że mleko odzwierzęce silnie spowalnia metabolizm, dlatego osoby, które mają skłonność do zatrzymywania się wody w organizmie, gazów, nadwagi, powinny je całkowice wykluczyć ze swojej diety.

• Jeśli masz skłonność do nankwasoty użycie owoców będzie absolutnie złym pomysłem, tego smaku możesz używać wyłącznie w śladowych ilościach.

• Kasza jaglana to królowa wśród zbóż, jest zasadotwórcza, nie zawilgaca, wspiera odnowę Qi Śledziony (czyli naszego centrum).

• Kasze, wszelkie zboża, orzechy i pestki zawsze delikatnie praż po zakupie. Ten proces niszczy ew. zarodki pleśni itp., oczyszcza i czyni pokarm lżej strawnym. Prażenie powinno być bardzo delikatne.

• Xing Ren to chińskie zioło, które obecnie można kupić w niektórych sklepach ze zdrową zywnością lub na allegro. Jak to bywa w świecie medycyny naturalnej po żeńszeniu, aloesie itp zostało okrzyknięte kolejnym panaceun na (prawie) wszystko. Oczywiście taki sposób postrzegania ziół wschodnich jest nadużyciem i musi powodować rozczarowania. Każda substancja naturalna ma określone działanie, używając jej należy się kierować stosowną wiedzą.
  Wnętrze pestki moreli ma cudowny migdałowy zapach, jak wszystko co aromatyczne posiada pewną zdolność do transformacji śluzu. Główną orbitą działania tego zioła są płuca - porusza w nich śluz i kieruje Qi w dół. Kolejną fukcją xing ren jest silne działanie na jelita. Osoby cierpiące na zaparcia typu Qi Bi (zablokowana Qi) jak i osoby z niedoborem yin (niedostatecznie nawilżone jelita) odniosą korzyść spożywając niewielkie ilości xing ren.

Zamiast wędlin, serów itp. proponuję pasty i pasztety do pieczywa. Ponieważ przygotowujemy je własnoręcznie, są całkowicie wolne od konserwantów i polepszaczy smaku. Nie zawierają nadmiaru soli, co jest bardzo ważne, szczególnie dla ludzi w średnim i starszym wieku. Dzisiejsza propozycja , to naprawdę smaczna (ma bardzo ciekawy smak) i błyskawiczna pasta do naleśników, pasztecików i pieczywa. Dobrze komponuje się z ostrymi kiełkami rzodkiewki, które poprawiają jej przyswajalność.

Pasta orzechowo - pieczarkowa wg 5 przemian

składniki:

ok ćwierć kg pieczarek
1/2 szklanki wyłuskanych i lekko podprażonech orzechów włoskich
1 łyżeczka startego świeżego imbiru
1 średnia cebula
1 ząbek czosnku
sok z cytryny do smaku
1/2 łyżeczki miodu
1/2 łyżeczki mielonej kozieradki
kilka łyżek oleju z orzechów włoskich lub innego nie rafonowanego
kiełki rzodkiewki

przygotowanie:

Lekko prażę orzechy,
wlewam olej, wrzucam pokrojone pieczarki, mieszam,
pokrojoną w kostkę cebulę, czosnek, imbir, pieprz,
przyprawiam solą - duszę pod przykryciem,
dodaję soku z cytryny,
kozieradkę
na koniec miód.

Pastę jeszcze ciepłą rozdrabniam w malakserze.
Smarowidło przechowuję 1-2 dni w słoiku, wierzch zalewając olejem z orzechów włoskich (pięknie pachnie).

Orzechy są ciepłe, a prażenie oprócz tego, że czyni je lżej strawnymi wzmacnia ich naturę. Pieczarki zaś są chłodne i mocno nawilżające. Łącząc oba produkty działamy silnie na element Ziemi ale także na Płuca i Jelito Grube, wzbogacamy też naszą esencję, czyli dotykamy Przemiany Wody. Taki pokarm jest świetny dla osób 'wysuszonych' z pęknięciami na języku, niedowagą, zaparciami.

Dzięki dodatkowi orzechów włoskich pasta:

• nie jest wychładzająca - jest neutralna, a nawet lekko ciepła;
• przeciwdziała zaparciom wynikającym z suchości;
• wzbogaca Esencję;
• działa również na korzeń yang;
• w wypadku wilgotnej konstytucji sporadycznie
  i umiarkowaną ilość.

Tematem dzisiejszego wpisu jest zupa, a właściwie pożywny eintopf. Przepis  dostałam kilka lat temu od mojej przyjaciółki. Zupa jest pyszna, więc zagościła na stałe w moim jadłospisie.

Lubię mieć ugotowany garnek pożywnej zupy, np. takiej jak ta. Kiedy jestem zapracowana mogę jeść ją nawet przez cały dzień. Zmieniam tylko dodatki, rano jem z pieczywem, a pod wieczór z dużą garścią zieleniny.

Zupa soczewicowo - pieczarkowa z kolendrą wg 5 przemian

Składniki na 4-6 porcji:

2 listki laurowe
ok. 2 litry wrzącej wody
ok. 1 litr bulionu warzywnego
2 marchewki
5 ziemniaków
30 dag pieczarek
3/4 szkl. czerwonej soczewicy
1/4 szkl. śmietanki/mleczka (od krowy, kozy lub roślinna)
1/3 szkl. pęczaku lub owsa,
2 cebule,
2 ząbki czosnku,
ziele angielskie,
1 łyżeczka ziaren kolendry,
trochę startego imbiru
sól, sos sojowy
pęczek zielonej kolendry
sok z 1/2 cytryny

wykonanie:

- Do wrzącej wody wkładam liście laurowe,
- dorzucam marchewkę pokrojoną w słupki, ziemniaki w kostkę i pieczarki w plasterki, soczewicę
- następnie kaszę, zmiażdżone ziarna kolendry, ziele ang., imbir
- solę i gotuję ok. 30-40 minut

- rozgrzewam patelnię
- wlewam oliwę
- dorzucam posiekaną cebulę i czosnek, smażę do miękkości na złocisty kolor
- doprawiam sosem sojowym, dolewam kilka łyżek zimnej wody
- dorzucam posiekany pęczek kolendry i sok z cytryny, czekam do zawrzenia.
- Do ugotowanej, gorącej zupy, dodaję smażoną cebulkę z czosnkiem, dolewam gorącego bulionu.
- Na koniec wlewam śmietankę/mleczko.

Jeśli jest potrzeba doprawienia, robię jeszcze jeden cykl. Jednak pamiętajcie - w gotowaniu wg 5 przemian dodawanie składników w odpowiedniej kolejności to subtelny niuans. Najważniejsze jest, by jeść wartościowe, dopasowane do naszej konstytucji i klimatu pożywienie.

Jak widzicie w moich przepisach można spotkać nabiał. Nie jestem zwolenniczką ekstremizmu. Mleko zawsze było częścią ludzkiego pożywienia. Uważam, że osoba zdrowa może pozwolić sobie na umiarkowane jego spożycie, np. jako mały dodatek do potrawy. Taka ilość produktów mlecznych może zharmonizować ją i wzbogacić. Oczywiście osoby zawilgocone, alergicy itp. przez kilka lat leczenia muszą zrobić sobie 100% odwyk od tego typu pokarmów.

• Zupa świetnie odżywia nasze centrum,
• odbudowuje płyny
• jest neutralna - lekko ciepła
• dla osób z wilgocią - bez dodatku mleka zwierzęcego - można zastapić owsianym
• jeśli masz tendencję do gorąca, połowę zielonej kolendry zastąpić rukolą
• a jeśli twojej konstytucji dominuje gorąco i wilgoć (np. problemy z pęcherzykiem żółciowym), użyj posiekanej cykorii.

W weekendy i swięta wraz z domownikami robimy sobie dopołudniowe sesje jogiczne, których dopełnieniem jest pyszne biesiadne śniadanko.

Ponieważ przed ćwiczeniami nie można jeść, ograniczamy się do porannego congee (tradycyjny kleik z ryżu lub innego zboża, wiecej napiszę o nim w osobnym poście).

Po kilku godzinach asan, pranajam i medytacji nasz głód jest mocno zaostrzony, dlatego składniki na drugie śniadanie przygotowuję poprzedniego dnia. Obowiazkową częścią tego posiłku jest ciepłe danie, pieczywo i dodatek conajmniej jednej pasty.

Paprykarz jaglano-sojowy wg 5 przemian

składniki:

2 czerwone papryki (opieczone i obrane ze skórki)
1 kostka tofu
1 marchewka
1 kawałek selera
1 pietruszka
1 cebula
kilka łyżek zagęszczonego przecieru pomidorowego
2 łyżeczki słodkiej papryki
1/2 szklanki ugotowanej na miękko kaszy jaglanej
po ok pół łyżeczki: majeranek, mielona kozieradka, lubczyk
imbir, pieprrz
oliwa z oliwek
odrobina słodu/miodu
seler naciowy - na surowo do posypania

przygotowanie:

Na dużą patelnię (używam woka) wlewam oliwę, wrzucam obrane i rozdrobnione na tarce o dużych oczkach warzywa (w tym paprykę - posiekaną)
pkrojona w kostkę cebulę, imbir, pieprz
przyprawiam solą - duszę
dodaję przecier pomidorowy
przyprawy do smaku: majeranek, mielona kozieradka, lubczyk
na koniec słód.

Łączę z ugotowaną kaszą jaglaną i rozdrobnionym tofu. Część pasty miksuję, pełni rolę spoiwa dla reszty.
Smarowidło przechowuję w słoiku, wierzch zalewając oliwą.

Pasty do chleba przygotowuje się szybko, można je trzymać kilka dni w lodówce, jednak nie dłużej niż 3 dni. Dobrze smakują z razowymi tostami lub naleśnikami.

• Pasta mimo dodatku przypraw jest odświeżająca,
• działa na korzeń yin,
• usuwa gorąco krwi, relaksuje,
• dla osób z zimnem i wilgocią umiarkowana ilość.

Ponieważ wierzę, że gotowane posiłki powinny być podstawą naszej diety, to gotuję co dzień, czasem od rana do wieczora.
W piętnastominutowej przerwie między pacjentami wstawiam chleb do piekarnika lub obieram warzywa na zupę. Chociaż jestem gospodynią od ponad dwudziestu lat, to nigdy w pełni nie zaakceptowałam swojej roli. Mimo niemałych starań nadal kiepsko sobie radzę z codzienną rutyną. Czasem aby w ogóle zachęcić się do wejścia do kuchni, wyszukuję jakąś potrawę, która ucieszy moje oczy i da odrobinę frajdy twórcy-odkrywcy. Dziś moją zabawą było układanie kratki na placku.
Ciasto do placka można zrobić takie jak na pizzę (przepis tutaj) lub zastosować poniższy przepis.

Placek z warzywami korzeniowymi i sosem cebulowym

składniki na ok. 30 cm tortownicę

na ciasto:

2,5 szklanki mąki orkiszowej lub pszennej pełnoziarnistej drobno mielonej (typ 1850)
3 łyżki jogurtu (przy nietolerancji nabiału można zastąpić roślinnym lub pominąć)
3 dag świeżych drożdży
1 łyżeczka słodu/miodu/cukru nierafinowanego
1 łyżka ziaren kolendry (zmiażdżonych w moździeżu)
2 łyżki ghee lub oleju, jednak ghee ma swój cudowny aromat
ok. 2 łyżeczki soli

na nadzienie:

50 dag  marchewki (rozdrobniona na tarce o dużych oczkach)
korzeń pietruszki - połowa objętości marchewki (rozdrobniony na tarce o dużych oczkach)
bulwa selera - połowa objętości marchewki (rozdrobniona na tarce o dużych oczkach)
1 por krojony na półplasterki
pęczek świeżej naci kolendry lub 2 łyzki suszonej (rozdrobniony)
mąka ryżowa lub inna
2 jajka (opcjonalnie)
1/4 szklanki białego wina
1/4 łyżeczki pieprzu
szczypta kurkumy
sól, sos sojowy
odrobina słodu
ghee lub olej do smażenia

na sos:

4 obrane i pokrojone w piórka cebule
2-3 łyżki musztardy Dijon
sok z małej cytryny
kilka łyżek sosu sojowego
sól
1 łyżeczka słodu/miodu/cukru nierafinowanego
oliwa z oliwek
mąka ryżowa lub inna
szczypta kurkumy

Ciasto:
do pół szklanki wody
wsypuję łyżkę mąki - mieszam,
dorzucam szczyptę kurkumy - mieszam
dokładam drożdże i słód, mieszam do rozpuszczenia drożdży, odstawiam na 20 min. do wyrośnięcia.

Do przesianej mąki dodaję jogurt, dokładnie łączę z mąką
dodaję kurkumę, mieszam,
wlewam zaczyn, ghee i mieszam
kolendrę, mieszam
w razie potrzeby dolewam wody, solę i wyrabiam ciasto aż będzie sprężyste. Następnie odstawiam je na ok. pół godziny do wyrośnięcia.
Ciasto rośnie, a ja nagrzewam piekarnik do 180 stopni.

Po wyrośnięciu wyrabiam je ponownie, cd nieco niżej.
Nadzienie:
Na ghee wrzucam warzywa, chwilę smażę,
dokładam pokrojony por i chwilę duszę,
dolewam trochę wody i mieszam kilkakrotnie, gotuję chwilę na małym ogniu i pod przykryciem, doprawiam solą i sosem sojowym
Dolewam wina, czekam do zawrzenia, dodaje kolendrę, zmniejszam gaz do minimum i duszę chwilę aż do wyparowania płynów.
Do wrzącej całości dorzucam kurkumę, mieszam,
doprawiam odrobina słodu (ew. dodaję 2 jajka).

Sos cebulowy:
Na oliwę
wrzucam pokrojoną cebulę i smażę aż się zeszkli i delikatnie zarumieni w kilku miejscach.
(cebula po obróbce termicznej przechodzi w przemianę ziemi, staje się słodka), zasypuję mąką, szybko mieszam
dokładam musztardę, mieszam,
solę, dolewam wodę i mieszam kilkakrotnie.
Dolewam soku z cytryny, czekam do zawrzenia, zmniejszam gaz do minimum i duszę chwilę aż do zgęstnienia sosu. Jeśli jest za gęsty dolewam nieco wrzątku.
Do wrzącej całości dorzucam kurkumę, mieszam,
łyżeczkę słodu.
Sos jest gotowy, można go zmiksować, ale ja lubię cebulowe piórka.

Placek:
Ciasto dzielę na 2 kawałki (3/4 i 1/4). Większą częścią wyklejam tortownicę, tworząc kilkucentymetrowy rant. Spód nakłuwam widelcem, wykładam farsz, posypuję słonecznikiem. Pozostałą część ciasta rozwałkowuję, kroję na paski ok. 1,5 cm i układam z nich wierzchnią plecionkę.

Placek wkładam do nagrzanego piekarnika (ok. 180°C) na środkowy ruszt. Piekę ok. 20-30 minut. Podaję z sosem cebulowym jako samodzielne danie.

• Dzisiejsze danie ma neutralną, lekko ciepłą termikę.
• Jest odżywcze i nawilżające.
• Duża ilość warzyw i zioła zawarte w placku działaja odtruwająco na naszą krew.
• Jeśli chcemy uzyskać jeszcze bardziej odświeżający i rozluźniający efekt, możemy zamiast kolendry użyć mięty.
• Dodając jajka nasze nadzienie uczynimy bardziej zwartym, a potrawę silniej odżywczą i pasującą na główny posiłek.

Wiem, że niektórzy z moich czytelników nie tolerują ciasta z glutenem. Z myślą o nich następny placek przygotuję z mieszaniny mąki bezglutenowej.

W TMCh wzorce chorobowe są opisywane za pomocą metafor, których źródło znajdziemy w naturalnej przyrodzie. Patrząc powierzchownie możemy ulec wrażeniu 'nie naukowości' TMCh, jednak osoby dociekliwe, swoim otwartym umysłem będą w stanie zgłębić i zachwycić się precyzją analogii. Dlatego aby być prawdziwym specjalistą TMCh nieodzowne jest kultywowanie własnej duchowości, czas poświęcony na medytację i ćwiczenia energetyczne jest inwestycją. Nie chodzi tu tylko o przenikliwość umysłu, który ma dokonać trafnej diagnozy, ważne są też siły witalne i idąca za nimi 'energetyka' specjalisty, to one stanowią o jakości zabiegu akupunktury.

Konfucjańskim aspektem TMCh jest metodologia, tj. systemy porządkowania wiedzy, strategia leczenia, tworzenie receptur ziołowych i akupunkturowych. Rządzą nimi pewne określone zasady, jednak nie stosuje się ich schematycznie, są jedynie rodzajem 'rusztowania', na którym opiera się również intuicyjny osąd.

Chińczycy od zarania swych dziejów znali i cenili także dietę, gimnastykę i ćwiczenia oddechowe, szczególnie jako zabiegi zapobiegawczo rehabilitacyjne. Wyrazem tej filozofii był zwyczaj opłacania lekarza tak długo, jak długo jego pacjent był zdrowy. Poznając podstawy TMCh, a w tym dietetyki, każdy z nas sam po części staje się własnym lekarzem.

Czasem brakuje inwencji (na nowej diecie) na proste rozgrzewające pożywienie. Poniższą rozgrzewającą zupę dedykuję wszystkim wegetarianom i moim wychłodzonym pacjentkom.  Dal świetnie smakuje z purisami z poprzedniego przepisu.

Kuchnia indyjska jako jedyna posiada bezmiesną tradycję żywieniową, warto się nią inspirować. W oryginalnych przepisach jest zwykle za dużo chili, ja ograniczam się do jednego zielonego chili (lub kilku szczypt suszonego) na cały garnek.

Dal z kapustą - zupa soczewicowa wg 5 przemian

Składniki na 4-6 porcji:

1/2 łyżeczki kurkumy
1 łyżeczka garam masala
1/2 łyżeczki mielonej kozieradki
3 łyżki  ghee (sklarowane masło)
1,5 szklanki pokrojonej w kostkę kapusty pekińskiej
1,5 szklanki mleka kokosowego
2 ząbki czosnku
1 pokrojona w kostkę cebula
1 świeże chili zielone - oczyszczone z pestek i posiekane
1 łyżeczka kuminu
2 łyżeczki świeżego imbiru
1 szklanka czerwonej soczewicy
2 szklanki wywaru z warzyw
sól
1 szklanka posiekanych i obranych ze skórki pomidorów
sok z cytryny do smaku
pęczek zielonej kolendry lub 2 łyżki suszonej
ew. kilka łyżek jogurtu naturalnego
świeży pomidor pokrojony w ósemki  - ja używam lekko przysmazony na ghee

Do przygotowania zupy mozna użyć olej, jednak nic nie zastapi armatu sklarowanego masła.
na roztopione ghee wrzucam
cebulę, czosnek, imbir, chili mieszam nie pozwalając się zrumienić cebuli
dokładam soczewicę, mieszam
dodaję kilka kropel cytryny, mieszam
kozieradkę, kurkumę i garam masalę, szybko mieszam
dokładam warzywa
następnie kumin,
1-2 szklanki wody
po chwili dokładam pomidory i duszę pod przykryciem ok pół godziny
Uzupełniam płyn gorącym wywarem z warzyw.
Wlewam mleczko kokosowe,
doprawiam świeżym pieprzem
solą.
Dekoruję świeżą kolendrą i pomidorami, ew. jogurtem.

Warto zapamiętać:

• Soczewica jest energetycznie neutralna, pomidory i kapusta są chłodne i sprzyjają wytwarzaniu płynów, jednak dodatki przypraw czynią to danie rozgrzewającym.
• Osoby typu yang równiez mogą spożywać to danie, jednak koniecznie bez ostrych przypraw, za to z dodatkiem łyżki odświeżającego jogurtu.
• Tego rodzaju zupy są doskonałe dla wegetarian i wszystkich osób z niedoborem Qi i Yang. Wzmacniają naszą odporność, chronią przed wpływem zimnych czynników atmosferycznych.

Uwielbiam pszenicę i kuchnię inspirowaną Indiami.
Dal (rozgotowana soczewica lub inne strączki) z warzywami zagryzany pieczywem, to mój przysmak.

Purisy z razowej mąki (użyłam orkiszowej i pszennej) robi się bardzo szybko. Mimo, że przygotowane w głębokim oleju, nie są ciężkie. Warunkiem jest wystarczające rozgrzanie tłuszczu na którym będą smażone. Aby były wartościowym dodatkiem do posiłku, a nie tylko smaczną przekąską trzeba użyć dobrej jakości oleju i mąki do ich przygotowania.

Purisy - indyjskie nadymające się placki

Składniki na ok. 12-16 sztuk (w zależności od wielkości placka)

1 szklanka mąki razowej orkiszowej
1 szklanka mąki razowej pszennej
szczypta kurkumy
2 łyżki ghee (lub oleju)
1/2 łyżeczki mielonego kuminu lub kminku
niepełna szklanka wody
sól
szczypta amchur (suszone, proszkowane zielone mango) lub kilka kropel soku z cytryny

olej lub ghee do głebokiego smażenia

Przesiewam mąkę, cały czas miszając dodaję po kolei
kurkumę,
ghee,
kumin,
sól,
szczyptę amchuru lub kilka kropli cytryny,
następnie dolewam stopniowo gorącą wodę i szybko wyrabiam.

Ciasto dzielę na 12-16 części - kuleczek. Każdą cienko rozwałkowuję na blacie posmarowanym tłuszczem. Smażę na mocno rozgrzanym tłuszczu dociskając łyżką cedzakową, aż każdy puris nadmie się, następnie szybko go odwracam na druga stronę i wyjmuję kładąc na ręcznik papierowy, który wchłonie tłuszcz.

Aby purisy robić sprawnie potrzeba trochę treningu - jak we wszystkim. Ich smak jest niezapomniany :)
Tak robią to uliczni profesjonaliści ;)) http://www.youtube.com/watch?v=6W3lHa1CmY4

• Ponieważ purisy spożywamy natychmiast po przyrządzeniu, to oddają nam one sporo Qi. Ich natura termiczna jest ogrzewająca (do smażenia używam oleju rzepakowego, który wzmaga ciepło potrawy).
• W związku z powyższym purisy są dobrym pożywieniem dla osób niedoborowych.
• Jeśli masz skłonność do nadwagi nie spożywaj ich często, łącz je z odrobiną gorzkiego smaku. Danie główne uzupełnij gorzką sałatą np. radicchio spryskaną naturalnym octem winnym.
• Jeśli nie tolerujesz tłuszczów, to możesz sobie pozwolić na alternatywną wersję pieczoną na patelni bez tłuszczu, tzw. chapati (czapati).

Przepisem o chlebie robię wstęp do małego cyklu o zbożach w naszej diecie.
Temat węglowodanów budzi trwogę zwłaszcza u osób ze skłonnością do nadwagi. Ja postaram się przybliżyć wam sposoby spożywania ich bez obawy, że uczynicie swój organizm jeszcze bardziej wilgotnym i podatnym na zatrzymywanie się wody w nim.

Poniżej podaję najprostszy przepis, który zawsze się sprawdza. Można potraktować go jako podstawę - bazę, eksperymentując z rodzajami mąki, ziołami i ziarnami.

Prosty chleb z pełnej mąki (typ 1850 lub 2000) wg 5 przemian

składniki na 3 długie foremki chleba:

na zaczyn:
1/4 szklanki mąki pszennej
7 dag świeżych drożdży
kilka szczypt kurkumy
1 łyżeczka słodu lub nierafinowanego cukru
kilka szczypt imbiru
1 szklanki wody

na chleb:
3 pełne łyżeczki soli
olej rzepakowy (tłoczony na zimno)
2 kg maki pszennej pełnoziarnistej typ 1850 lub 2000
woda (na zaczyn i chleb zużywam łącznie ok. 2 litrów wody)

Do litrowego słoika wlewam szklankę wody
dodaję drożdże - całkowicie rozmieszowuję, nastepnie dokładam
szczyptę kurkumy
słód i odstawiam na 20 min. do wyrośnięcia. Jeśli zaczyn nie wyrośnie to znaczy, że drożdże były nieświeże i trzeba zrobić kolejny z nowymi drożdżami.
Zaczyn przelewam do dużej miski,
dodaję imbir (ew. inne zioła, przyprawy z przemiany metalu - mieszam)
dolewam wodę, solę i dobrze mieszam
wsypuję mąkę, wyrabiam w miarę potrzeby dolewając wody lub dosypujac mąki,
dosypuję gorzkich przypraw - uwielbiam czarnuszkę czy rozmaryn.
Ciasto wyrabiam kilka minut aż będzie sprężyste, ale znacznie lżej zbite niż np. na pizzę czy pierogi, musi być bardziej wilgotne. Następnie odstawiam je do wyrośnięcia w ciepłym  miejscu przez godzinę. Można nagrzać piekarnik do 50 stopni i tam włożyć miskę z ciastem. Ciasto musi być przykryte wilgotną ściereczką, w przeciwym razie na górze powstanie sucha skorupa.

Po wyrośnięciu polewam ciastwo olejem, przebijam i wyrabiam je ponownie, dzielę na 3 porcje. Wkładam do wysmarowanych foremek.

Bochenki chleba wyrastają w foremkach, a ja nagrzewam piekarnik do 200 stopni.
Po wyrośnięciu nacinam wierzch chlebów nożem umaczanym w oliwie (to zapobiega niekontrolowanemu pękaniu chleba podczas pieczenia).
Po około 30 minutach, gdy chleby są już wyrośnięte, a piekarnik nagrzany wsadzam je do piekarnika na środkowy ruszt i piekę w 200 stopniach 10 minut, następnie zmniejszam temperaturę do ok. 170-180 stopni i piekę ok. 40 minut. Do pieczenia chleba używam wyłącznie grzałki dolnej.

Po upieczeniu wyjmuję chleb i owijam w ścierkę (nie mozna pozostawić w formie do wystygnięcia, bo zamoknie).

Chleb piekę raz w tygodniu. Takie pieczywo z czasem nie traci walorów smakowych. Ja i cała moja rodzina jemy chleb WYŁĄCZNIE po wcześniejszym podsuszeniu go w tosterze lub na patelni. Takie postępowanie (oprócz dodatku aromatycznych przypraw) usuwa z niego nadmiar wilgoci i czyni lżej strawnym, nie powodujacym wzdęć i gazów. Chleb polecam jako uzupełnienie ciepłego posiłku np. pożywnej zupy ze strączkami lub wraz z pastą jako dodatek do lekkiej zupy warzywnej.

Warte zapamiętania:

• Chleb, mimo, że pieczony w piekarniku jest pokarmem typu yin. Osoby, które mają nadwagę lub konstytucję ze skłonnością do wilgoci (ociężałość, niechęć do aktywności, wzdęcia i gazy po niektórych pokarmach) muszą spożywać go niezwykle uważnie.
• Chleb nie powinien być samodzielnym posiłkiem (po wysuszeniu w tosterze lub na patelni używaj go jako małą przekąskę lub dodatek do ciepłej zupy). Duża ilość pieczywa może na tyle spowolnić pracę jelit, że pożywienie zacznie fermentować w nich  wytwarzając gazy.
• Unikaj jedzenia chleba na kolację. Wg Zegara Narządów wieczorem przypada minimum energetyczne dla naszego układu trawiennego. Tym bardziej jeśli twoje jelita nie pracują należycie, nie obciążaj ich pracą wówczas, gdy są najsłabsze.
• Do chleba dodawaj aromatyczne przyprawy takie jak czarnuszka, rozmaryn czy kminek.

Wktrótce zamieszczę przepisy na inne rodzaje pieczywa.

Uwielbiam dobrze przyrządzoną pizzę. W pomidorowym sezonie jest to moje częste danie. Kiedy przygotowuję ją sama mam pewność, że użyłam dobrej jakości składników. A ponieważ przyrządzam ją z zaledwie z odrobiną sera koziego (można w ogóle pominąć) i bukietem przypraw, to nie stanowi ona ryzyka zaśluzowania organizmu.
Poniżej podaję przepis na ciasto, sos i nadzienie. To ostatnie oczywiście zmienia się jak w kalejdoskopie w zależności od sezonu i chwilowych upodobań.

Poniższa wersja pizzy ma neutralną naturę termiczną. Wprawdzie składa się z wiekszkości chłodnych składników, jednak proces pieczenia + przyprawy podnoszą jej warość energetyczną.

Ze względu na duży udział przemiany drewna i ziemi w pizzy (smak kwaśny i słodki) nie jest to potrawa do częstego spożywania dla osób u których wilgoć jest silnie zaznaczona w konstytucji.  Również osoby ze skłonnością do nadkwasowy powinny bardzo umiarkowanie spożywać potrawy z pomidorami, a do jedzenia wybierać odmiany wyjątkowo słodkie.
Pomidory ze względu na dużą zawartość wody i kwaskowaty smak sprzyjają zachowywaniu płynów.

Dodatek czarnuszki w cieście czyni je nietypowym. To jedna z moich ulubionych przypraw. Jej gorzki smak zwieksza nasze mozliwości trawienne i jednocześnie czyni każdą potrawę mniej zawilgacającą.

Pizza ze szpinakiem i jajkiem wg 5 przemian

składniki na 4 pizze 30cm:

na ciasto:
1 szklanka maki pełnoziarnistej typ 2000
1 szklanka mąki białej
3 dag świeżych drożdży
woda
2 łyżeczki soli
1 łyżeczka słodu lub nierafinowanego cukru
2 łyżeczki czarnuszki
kilka szczypt kurkumy
kilka szczypt imbiru
kasza manna
oliwa z oliwek

na nadzienie:
15 dkg szpinaku
20 czarnych oliwek
4 jajka
12 pomidorków koktajlowych
16 dag sera koziego (długo dojrzewającego)
sól i oregano

na sos:
2-3 szklanki obranych ze skórki i posiekanych pomidorów
2-3 średnie cebulki
1 ząbek czosnku
kilka szczypt chili
zioła prowansalskie
oregano
nać pietruszki
oliwa z oliwek

Ciasto:
do pół szklanki wody
wsypuję łyżkę mąki - mieszam,
dorzucam szczyptę kurkumy - mieszam
dokładam drożdże i słód, rozmieszuję do rozpuszczenia drożdży, odstawiam na 20 min. do wyrosnięcia.

Do przesianej mąki
[0] dodaję czarnuszkę, mieszam,
wlewam zaczyn, oliwę i mieszam
szczyptę suszonego imbiru, mieszam
w razie potrzeby dolewam wody, solę i wyrabiam ciasto aż będzie sprężyste. Następnie odstawiam je na pół godziny do wyrośnięcia.
Ciasto rośnie, a ja nagrzewam piekarnik do 200 stopni.

Po wyrośnięciu wyrabiam je ponownie, dzielę na 4 porcje.
Ciasto rozwałkowuję na ok 30cm koła. Do podsypywania używam kaszy manny, dzięki temu ciasto jest chrupkie na zewnatrz, a miękkie w środku, mimo, że robię je bardzo cienkie.

Sos pomidorowy:
Na oliwę
wrzucam posiekaną cebulę i czosnek, odrobine chilli smażę aż się zeszklą i delikatnie zarumienią w kilku miejscach.
solę i mieszam kilkakrotnie.
Wrzucam pomidory, czekam aż zawrzą, zmniejszam gaz do minimum i pozwalam im się dusić ok godziny lub nawet dłużej, od czas do czasu mieszam, bo po odparowaniu części wody lubią przywierać.
Do wrzącej mieszaniny dorzucam zioła prowansalskie i oregano,
odrobinę słodu.
Sos jest gotowy, mozna go zmiksować w całości lub częściowo.

Pizza:
Na placki do pizzy wlewam trochę sosu, rozsmarowuję, układam świeży szpinak, oliwki, pomidory
całość posypuje oregano
na środku sadzę jajko, posypuję odrobiną sera.

Piekę bardzo krótko, dosłownie kilka minut. Pizzę wkładam do pieca na rozgrzany kamień. Jest przepyszna, jemy ją polaną oliwą i ew. dodatkowo sosem pomidorowym.

Uwielbiam mocno aromatyczne pożywienie, dlatego chętnie używam wędzonych produktów takich jak twaróg, oscypki, tofu, a nawet sól i paprykę.

Kontynuując temat dyni, proponuję kolejny krem z jej zawartością. Zupy kremy, to chyba najłatwiejszy rodzaj posiłków. Przygotowuje się je szybko (nie trzeba się starać przy krojeniu warzyw), są bardzo odżywcze i wbrew lękom witaminopiewców nie tracją ich wiele ;) Doskonałe jako szybki posiłek po którym nie mamy prawa czuć sie ociężale, bo szybko uzupełniają chi (energię) - są lekko strawne.

Krem dyniowo - warzywny z wędzonym twarogiem

składniki na ok 4-6 porcji:

dynia: ok 1  kg rozdrobnionej i bez skóry
cebula: 2 niewielkie
pietruszka: 1 szt.
seler: pół średniego
ziemniaki: 2 średnie
asafoetida: 1/3 łyżeczki
sól wędzona:  do smaku
imbir: 0,5 łyżeczki
kumin: 1 łyżeczka
kolendra: 1/2 łyżeczki
liść laurowy: kilka sztuk (do dań z nutą indyjską uzywam liści curry lub laurowych indyjskich)
ghee (klarowane masło): kilka łyżek
amchur (lub sok z cytryny): do smaku, tyle aby przełamać mdły smak
otarta skórka z cytryny - mała ilość
słód (miód lub jakikolwiek cukier nierafinowany) - odrobina
bulion warzywny - ok 1 litr (może byc więcej/mniej w zależnosci od preferowanej konsystencji)
wędzony twaróg: po jednej czubatej łyżce na talerz
zielona kolendra: 1 pęczek (można użyć pietruszki)

Do rozgrzanego garnka
wkładam ghee. Kiedy jest rozpuszczone wrzucam
imbir, kumin, nasiona kolendry, posiekaną cebulę, asafoetidę - chwilę mieszam (nic nie może się przypalić, cebula ma być jedynie zeszlkona).
Następnie solę i zalewam wodą.
Gdy woda zacznie sie podgrzewać dodaję amchur i czekam
aż zawrze. Teraz dorzucam liście laurowe,
po chwili dokładam pokrojone w kostkę warzywa. Gotuję ok 30-40 minut.
Po ugotowaniu zupy miksuję jeszcze gorącą, rozcieńczam bulionem warzywnym i doprawiam
odrobiną słodu, tym samym kierując energię do Centrum, aby odżywić narządy przemiany Ziemi. Gotową zupę można ddoprawiam na talerzu:
świeżo mielonym pieprzem,
szczyptą wędzonej soli,
dużą ilością aromatycznej naci kolendy lub pietruszki
otartą skórką z cytryny
i wreszcie pysznym wędzonym twarogiem (weganie i osoby źle tolerujące mleko mogą użyć wędzonego tofu).

Jeśli zupa jest gotowana jako posiłek do termosu, to oczywiscie ostani obieg ma miejsce w garku, a nie na talerzu.

Zupa ma zrównoważony, łagodny smak.

Jeżeli będziesz ją gotować w chłodny dzień i tym samym potrzebujesz zjeść posiłek rozgrzewający, to wystarczy, że zwiększysz ilość imbiru i dodasz np. 1 zieloną chili (oczywiście bez pestek). Taka wersja smakuje wyśmienicie.

Osoby o gorącej konstytucji powinny zmniejszyć lub całkowicie usunąć imbir, a kolendrę zmieszać pół na pół z kiełkami lucerny.

Wiosenne dojo, to świetny czas na wykorzystanie ostatnich zimowych zapasów dyni.
Uwielbiam zupy kremy dlatego często będą sie pojawiały kremowe przepisy, dzisiaj jedna z wariacji na temat mojej ulubionej dyni. W tym warzywie lubię wszystko, jego niesamowity kolor - wszystkie odcienie żółcieni, konsystencję, możliwość przyprawiania na wiele sposobów, łatwość przechowywania przez długi czas. Nie podoba mi się tylko męczarnia przy obieraniu  skóry, do tego zajęcia zdecydowanie warto zatrudnić kuchcika - osiłka ;)

Zupa dyniowo - soczewicowa

składniki na ok 4-6 porcji:

dynia: ok 3 szklanki pokrojonej w kawałki - użyłam dyni z gatunku olbrzymich
soczewica czerwona - ok 1 szklanka
seler naciowy: 2 łodygi (lub kawałek korzenia)
marchew: 2-3 szt.
ziemniaki: 1-2 szt.
cebula: 1szt.
czosnek: 1-2 ząbki
nać pietruszki: 2 gałązki
sok z cytryny: ok 1 łyżka
tymianek: użyłam jedną podwójną gałazkę świeżego tymianku do gotowania, do posypania na wierzch ok. 1 łyżeczka bez łodyżki
kurkuma: 1 łyżeczka
liść laurowy: kilka szt.
oliwa: kilka łyżek
bulion warzywny: ok. 1 litr
ziele angielskie: kilka kuleczek
imbir: 1 - 1,5 łyżeczki startego na tarce o drobnych oczkach
pieprz: świeżo zmielony do smaku
sól: do smaku

- Do rozgrzanego garnka
- wlewam oliwę
- wrzucam posiekaną cebulę i czosnek, imbir, chwilę smażę ale nie dopuszczam do brązowienia
- smażące się warzywa solę i zalewam chłodną wodą
- po chwili, gdy woda się podgrzeje wrzucam nać pietruszki i sok z cytryny
- następnie kurkumę, liść laurowy i gałązkę tymianku
- teraz dodaję rozdrobnione warzywa i soczewicę
- a na koniec ziele angielskie i pieprz.

Całość gotuję pół godziny. Wyjmuję całe przyprawy, miksuję - zupa nadal jest dobrze ciepła.

- doprawiam świeżym tymiankiem
- miodem. Dolewam ciepły bulion warzywny.

Zupa jest gotowa do jedzenia. Z pełnoziarnistymi grzankami stanowi wartościowy posiłek. Idealnie sprawdza się jako ogrzewające danie zabrane do pracy lub szkoły.

Jeżeli jesteś osobą o ciepłej konstytucji, np. typ Gorąca i Wilgoci zmniejsz ilość ciepłych przypraw, dodaj trochę szałwii i sporo posiekanej świeżej rukoli.
Smak gorzki odprowadza wilgoć i usuwa gorąco.

Dietetyka chińska postrzega ją jako warzywo należące do Przemiany Ziemi o termice neutralnej. Pomiędzy niektórymi odmianami są małe wahania termiczne, olbrzymia jest nieco chłodniejsza, hokkaido cieplejsza.

Dynię możemy przygotować na różne sposoby, pieczona lub w postaci zupy z ciepłymi, aromatycznymi przyprawami będzie wzmacniać nasze Centrum czyli Śledzionę i Żołądek. To wspaniałe warzywo odżywi nasze Qi, wesprze odbudowę krwi, a także wzmocni Jin Ye, czyli wewnętrzne płyny.

Jeśli dynię przygotujemy na sposób yin czyli gotowaną chłodnymi warzywami i doprawioną takimiż ziołami, wtedy będzie miała działanie wyraźnie odświeżające, usuwające gorąco z naszego wnętrza z silniejszym nastawieniem na nawilżenie wnętrza. Tego typu dania będą dobre dla osób z gorącym żołądkiem, bardzo ruchliwych, pobudliwych, mających nienaturalnie czerwone usta.

Jeżeli należymy do grupy bladoustych, mamy skłonność do zastojów pokarmowych, odczucia przepełnienia pod zebrami warto abyśmy przyprawili dynię na sposób nieco cieplejszy używając czarnej gorczycy, świeżego imbiru, kuminu. Jednak pamiętajmy, że nawet mając dosyć chłodną konstytucję nie możemy przesadzać z ogrzewającymi posiłkami, wzmacnianie aspektów yang w organizmie musi zachodzić harmonijnie czyli powoli i przez dłuższy czas. Duży ogień (gorące pożywienie) szybko spala substancję (krew, wewnętrzne płyny, yin), niewielki płomień przyjemnie grzeje przez długi czas.

Pestki dyni, to nasza europejska przekąska ale jednocześnie cenny lek w Tradycyjnej Medycynie Chińskiej. Nan Gua Zi, bo taką nazwę noszą pestki dyni w ziołolecznictwie chińskim, wraz z innymi ziołami jest świetnym środkiem przeciw pasożytniczym. Ich smak jest słodki, lekko gorzki, a termika neutralna. Oprócz zdolności wydalania pasożytów (tasiemce, obleńce, przywry) i łagodzenia bólu związanego z nimi, pestki dyni poprawiają metabolizm płynów. Zalecany dla kobiet po porodzie w celu pobudzenia laktacji i uwolnienia zastałych płynów w postaci obrzęków stóp i dłoni.
Biorąc pod uwagę powyższe właściwości pestek dyni, oczywistym staje się wykorzystywanie ich w profilaktyce zdrowia prostaty u mężczyzn.

Z powodu zmian klimatycznych, które są związane z przechodzeniem jednej pory roku w drugą nasz organizm jest narażony na niestabilność. W tradycji chińskiej okres pomiędzy poszczególnymi porami roku nazywa się dojo (centrum).  W czasie dojo króluje przemiana Ziemi, to chwile spokojnego przechodzenia z jednej pory roku w drugą. Pora Środka, to dobry czas dla wzmacniania organów i funkcji przynależących do tego elementu czyli Śledziony i Żołądka, a co za tym idzie funkcji transportu i transformacji.

Możemy przy tej okazji pomyśleć o żywności, która posiada naturalny smak słodki o odcieniach żółtego i aromatycznych (ale nie ostrych) przyprawach. Wskazane będą potrawy ze zbóż, szczególnie kaszy jaglanej, słodkich warzyw i strączków itp. Osoby jedzące mięso powinny w tym czasie ograniczyć je do gotowanej wołowiny, korzystnie byłoby zrobić sobie kilkudniową dietę zbożowo-warzywną. Wegetarianie podczas dojo powinni swoje posiłki koncentrować wokół kaszy jaglanej (osoby ze skłonnością do wewnętrznej wilgoci niech podprażają wszystkie zboża), całkowicie wyeliminować mleko i jego przetwory. Dania niech będą okraszone naturalnymi, tłoczonymi na zimno olejami oraz ghee (klarowane masło) i doprawione pachnącymi ziołami. Należy unikać wszelkich skrajności również smaku skrajnie słodkiego, bowiem powoduje on wilgoć, której mamy w nadmiarze w porach dojo. Oczywiście są to pobieżne, ogólne informacje, które należy dopasować do własnej konstytucji i stylu życia.

Pory roku w kalendarzu chińskim różnią się od tych przyjętych w zachodnim astronomicznym podziale roku. Przesilenie wiosenne i jesienne, to odpowiednio półmetek wiosny i jesieni w kalendarzu chińskim. Wg niego pory roku mają po ok 73 dni, a oddziela je rzeczony ok. 18 dniowy czas dojo.

Wiosenne dojo jest szczególne, bowiem jest związane z nowym cyklem astrologicznym. W tym czasie rozpoczyna się chiński Nowy Rok (w obecnym roku znak wodnego węża).

W przyrodzie, podczas dojo energia przyjmuje ruch zwrotny. Teraz kiedy mamy za sobą Zimę czyli Wielkie Yin (spokój, esencjonalizacja mądrości i sił wewnętrznych) nadszedł czas zmiany kierunku energii, po obecnym dojo przyjdzie Wiosna, czyli Małe Yin. Teraz wraz z przyrodą zaczynamy się budzić z zimowego snu.

Wiedza o czasie przejściowym między porami roku, a także o jakościach każdej z nich daje nam możliwość delikatnego przygotowania się do danego sezonu i w ten sposób zapobiec wpływom wywołującym choroby każdej z pór roku czyli: wiosną - Wiatru, latem - Gorąca, jesienią - Suchości, zimą - Zimna.

Wkrótce napiszę więcej o porach roku w tym i o nadchodzącej wiośnie.

Zawodowo jestem terapeutką TMCh w związku z tym trafiają do mnie ludzie, którzy potrzebują zmienić swoją dietę w sposób diametralny. Oczywiście polecam im książki, daję ogólne wskazówki żywieniowe, jednak część osób domaga się polecanych przeze mnie przepisów. Zamiast jak do tej pory wysyłać je droga mailową, będą umieszczane tutaj. Postaram się aby każde danie było okraszone krótkimi informacjami na temat jego termiki i ogólnego sposobu działania na organizm w zakresie dietetyki chińskiej.
Ponieważ sama nie jem mięsa, to siłą rzeczy będę się dzieliła przepisami wegetariańskimi. Chcę tu zaznaczyć, że dietetyka chińska nie wyklucza spożywania mięsa, uważa je za cenny, bardzo odżywczy pokarm, jednak zaleca spożywanie go w bardzo umiarkowanych ilościach. Jeśli będzie taka potrzeba odniosę się szczegółowo do konkretnych rodzajów mięsa i stosowania go w diecie.
Zapraszam do komentowania, zadawania pytań i proponowania tematów. W miarę moich możliwości postaram się odpowiedzieć na wszystkie posty i e-maile.